“`html
✓ 2016 yılında piyasaya sürülen, 2021’deki son ihracatı 20,2 milyar lira olan TÜFE’ye dayalı senet, bu yıl 14 Ocak’ta vadesini doldurduğunda 217 milyar liralık bir enflasyon farkı ortaya çıkardı.
✓ Peki, şu an toplamda kaç lira değerinde TÜFE’ye endeksli senet bulunuyor? Tam 660,5 milyar lira! Üstelik bu senetlerin 199 milyar liralık kısmı, 2022-2025 döneminde yüksek enflasyon etkisi gördü. Eğer enflasyon hızı düşmezse, ne ödemelerde ne de borçlanmalarda azalma yaşanmayacak.
Maliye Bakanlığı, ocak ayı bütçe gerçekleşmelerini açıklarken en çok dikkat çeken konu, 456 milyar liralık faiz ödemeleri oldu. Bu miktarın bu kadar çok konuşulması da şaşırtıcı değil çünkü Cumhuriyet tarihindeki en yüksek faiz ödemesi söz konusu.
Ocak ayındaki faiz ödemelerinin hangi borçlanmalardan kaynaklandığı merak konusu haline geldi. Çoğu kişi, “Gelecekte başka büyük yükümlülükler mi var?” sorusunu sormaya başladı.
Öncelikle, şu gerçekleri belirtmek gerekir:
“Evet, mevcut durumda 660,5 milyar liralık, yani TÜFE’ye endeksli bu tür senetler mevcut.”
Ancak burada dikkate alınması gereken bir gerçek de var:
“Bu senetlerin büyük bir kısmı, enflasyon etkisinden dolayı etkilendi ve bu durumda yapılabilecek fazla bir şey kalmadı.”
Enflasyon düşmediği takdirde, tüm halk olarak büyük bir sorunla karşı karşıya kalabiliriz!
“Tüm halk” ifadesini özellikle kullanmamın sebebi; henüz “Hazine yüksek faiz ödüyor.” denildiğinde, bunun sonuçlarını Hazine’ye yükleyip, bunun sonuçlarını kabullenmeyenlerin varlığıdır.
Ocakta Rekor Faiz Ödemesi
Ocak ayındaki rekor ödemelerin ardındaki sorunları anlayabilmek için durumu biraz daha analiz edelim.
Öncelikle, bu ödemelerin yüksek miktara ulaşacağı çok önceden belliydi; Maliye Bakanlığı iç borç ödeme projeksiyonunu daha önce açıklamıştı. Ancak bu konu bütçeyle yeniden gündeme gelince tüm dikkatleri üzerine çekti.
Yüksek faiz ödemeleri üzerine bu kadar çok durulması, Maliye Bakanlığı’nın açıklama yapma ihtiyacı hissetmesine yol açtı.
Bakanlığın açıklamasında, kısa bir özetle; Ocak’ta yapılan faiz ödemelerinin geçmişteki enflasyon dinamiklerinden kaynaklandığı ifade edildi.
İlk olarak 27 Ocak 2016’da Mehmet Şimşek’in Hazine Bakanı olduğu dönemde ihraç edilen TÜFE’ye endeksli senetlerden bahsediyor. Bu senetlerin toplam ihraç tutarı ise 20,2 milyar lira olarak kaydedildi.
14 Ocak 2026’da vade süresi dolduğunda, bu senet için toplam 217 milyar lira enflasyon farkı ödendi. TÜFE’ye endeksli senetlerin kupon ödemeleri, altı ayda bir yapılırken, enflasyon farkı vade sonunda bir kerede ödeniyor.
Bu açıklamayı yaparken, söz konusu senetin ilk ihraç dönemini bilen Maliye Bakanlığı, enflasyonun artması nedeniyle böyle bir ödemenin gündeme geleceğini muhtemelen tahmin etmiyordu.
660,5 Milyarlık Stok
TÜFE’ye endeksli senetler elbette sona ermedi. 13 Şubat 2026 itibarıyla toplam stok 660,5 milyar lira. Ocak ayında rekor faiz ödemesine yol açan senede geri dönmekte fayda var.
Bu senetle ilgili kısa bilgi: 14 Ocak 2026’da vadesi dolan 20,2 milyar liralık senet için toplam 217 milyar lira ödeniyor. Bu miktarın hangi yıllardan kaynaklandığını göz önüne alalım.
Özellikle 199 milyar liralık kısmı 2022 ve sonrasında yüksek enflasyona maruz kaldı.
Bu durumda, gelecek ödemelerin ne kadar olacağını herkes merak ediyor. 1’e 5 mi, yoksa 1’e 10 mu olacak? Elbette bu durum, yüksek enflasyon durumuna göre değişecek.
Yüksek Enflasyonun Etkisi
Başlangıçta belirttiğim gibi, 660,5 milyar liralık senetlerin bir kısmı için pek fazla çözüm kalmadı. Çünkü 199 milyar liralık senet, yüksek enflasyon nedeniyle ciddi kayıplar yaşadı.
Bu kayıpların geri alınması ya da hafifletilmesi mümkün görünmüyor. Önümüzdeki dönemde düşük enflasyon, yükü dengeleyebilir, ancak yüksek enflasyon devam ederse, durum zorlaşır.
“On Yıllık İhraca Son Verildi”
Maliye Bakanlığı’nın açıklamasında dikkat çeken bir nokta var: Kamu borç yönetimi stratejisi, piyasa koşulları ve risk unsurları dikkate alınarak sürdürülecek. Bu çerçevede, on yıllık TÜFE’ye endeksli tahvil ihraçları kademeli olarak azaltılacak ve 2024’ten itibaren bu senetlerin ihracına son verilecektir.
Bu durumu göz önünde bulundurarak, dikkat edin; sadece on yıllık senetlerin ihracına son verildiği ifade ediliyor. Yani, bu senetlerin tamamen durdurulmadı, sadece uzun vadedeki ihracı sona erdirildi.
14 Ocak’ta yapılan rekor ödemeyi izleyen süreçte, beş yıllık TÜFE’ye endeksli 22,6 milyar liralık senetlerin de ihraç edildiğini unutmamak gerekir.
“`
